Menü
Ankara NATO Zirvesi: Liderler, Stratejik Çıkarlar ve Yeni Güvenlik Mimarîsi
Bu yazı, NATO’nun Ankara Zirvesi’ni hem İttifakın geçirdiği dönüşüm hem de Türk–Amerikan ilişkilerinin seyri açısından değerlendiriyor. Zirvenin ana gündemi olan %5’lik savunma harcaması hedefi, NATO’nun Soğuk Savaş sonrası dönemi bütünüyle geride bırakarak yeni bir güvenlik mimarîsi kurma çabasının işareti olarak okunuyor. Bu dönüşümün Ankara’da tartışılması ise Türkiye’nin jeostratejik konumuna ve yükselen savunma sanayii ile İttifak içindeki artan ağırlığına bağlanıyor.
Yazı, son on yılda S–400, F–35, CAATSA ve Gazze gibi başlıklarla sarsılan Türk–Amerikan ilişkilerinde liderler arası kişisel diplomasinin görünür bir rol üstlendiğini vurguluyor. T.C. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden aynı masada buluşması bunun somut örneği olarak ele alınıyor. Kişisel diplomasinin asıl sınavının savunma alanında, özellikle KAAN için gerekli addedilen GE F110 motorları ve F–35 dosyasında verileceği belirtiliyor. Temel olarak bu kararların yalnızca Beyaz Saray’ın değil, Kongre’nin ve bölgesel dengelerin de etkisinde olduğu; dolayısıyla liderler arası yakınlığın kalıcı stratejik kazanımlara dönüşüp dönüşmeyeceğinin çeşitli unsurlara bağlı olacağı savunuluyor. Yazı, asıl meselenin NATO’nun Türkiye’yi yalnızca kriz anlarında ihtiyaç duyulan bir güç olarak mı, yoksa yeni güvenlik mimarîsinin kurucu ortağı olarak mı göreceği olduğunu ortaya koyuyor.
İki Partili Sisteme Geçiş Temrinleri
GENAR Türkiye Raporu’nun “Siyaset” bölümü, Türkiye’nin başkanlık sistemine geçiş sonrası siyasal yapısındaki dönüşümü incelemektedir. Başkanlık sisteminin benimsenmesiyle birlikte parlamenter sistemin geleneksel yapısındaki kurumsal değişiklikler belirginleşmiş, yürütme gücünün Cumhurbaşkanlığı makamında toplanmasıyla parti genel merkezleri ve parlamentonun etkisi azalmıştır. Bu süreç, Türkiye’de siyasal rekabetin giderek iki kutuplu bir yapıya dönüşmesine yol açmıştır. Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) ile Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) arasındaki rekabet, ülke gündemindeki önemli meselelerin belirleyicisi hâline gelirken küçük partilerin siyasetteki etkinliği sınırlı kalmıştır.
Makale, özellikle Türkiye’deki terörle mücadele sürecini, Kürt meselesi ve toplumsal çözüm önerilerini ele alarak toplumsal düzeyde iki partili bir sistemin nasıl şekillendiğini tartışmaktadır. Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ve AK Parti’nin, terör örgütü PKK ile müzakere sürecini değerlendirmeleri ve CHP’nin bu süreçteki belirsiz tutumu, siyasî gündemdeki önemli kırılmaları ortaya koymaktadır. Ayrıca DEM Parti’nin PKK vesayetinden arınarak Türkiye’nin demokratik sistemine entegre olma yolunda attığı adımlar, siyasal çoğulculuğun güçlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.
Makale, Türkiye’deki iki partili sistemin güç kazanmasını, toplumsal normlarla ilişkilendirerek analiz etmektedir. İçinde bulunulan dönemde Türkiye’nin siyasal yapısı, toplumsal çözüm ve diyalog temelli yaklaşımlar üzerinden şekillenmeye başlamıştır. Ayrıca Türkiye’nin uluslararası konumunun, son yıllarda güvenlik odaklı ulus–devlet anlayışıyla güçlendiği vurgulanmaktadır. Bu dönüşüm hem iç politikada hem de dış ilişkilerde yeni fırsatlar yaratmaktadır.